O znaczeniu pamięci w filozofii oraz o pamięci… jako filozofii

  Dobra pamięć to skarb! Bywa, że i przekleństwo… Najczęściej chyba jednak to pierwsze. Każdy, kto choć przez chwilę zapałał choćby pragnieniem rzetelnego przyswojenia sobie jakiejś końskiej dawki materiału, wie, o czym teraz myślę. Setki danych, tysiące rozbudowanych analiz czy argumentacji do streszczenia, wzory i algorytmy, faktografia lub po prostu zwyczajnie celne powiedzenie albo komentarz […]

Share Button

Filozofia przypadku

  Pojęcie przypadku i konieczności to niezwykle ważne kategorie filozoficzne, rozważane choćby w obrębie ontologii, epistemologii, logiki, filozofii przyrody czy Boga. Problematyka jest więc bardzo szeroka, jednak ten wpis poświęcony będzie dwóm konkretnym przykładom zastosowania kategorii przypadku do rozważań filozoficznych. Tak się składa, że tytuł „Filozofia przypadku” noszą dwie ważne książki opublikowane przez wybitnych współczesnych […]

Share Button

Filozof czy historyk filozofii?

  Gdy studiowałem filozofię, starałem się chodzić na rozmaite dyskusje i spotkania. W Krakowie jest tego mnóstwo. Pamiętam, jak uderzyło mnie na pierwszym roku, gdy na jednym z takich spotkań pewien znany polski filozof przedstawiany przez młodego prowadzącego żachnął się i z wyższością go pouczył: „Proszę pana, nie jestem filozofem, ale historykiem filozofii”. Prowadzący skulił […]

Share Button

Etyka w kuchni

  Spostrzegawczy pasjonat filozofii zauważy ją wszędzie. Dzisiaj zapraszam do kuchni. Kuchnia to miejsce, które wielu z nas kojarzy się z prozaicznymi czynnościami, zmierzającymi do zaspokojenia bardzo pierwotnych potrzeb bytowych. Nie ma tu nad czym myśleć. Biorę produkty, przyrządzam, jem, zjadłem i idę… czytać Platona. Filozofowie od dawna jednak nie patrzą w ten sposób.   […]

Share Button

Ucieleśnianie sztucznej inteligencji

  Badania nad sztuczną inteligencją czerpią inspirację z wielu źródeł. Niepowodzenia i niezadowolenie z osiągniętych wyników skutkują poszukiwaniem nowych metod w innych dziedzinach nauki. W ten sposób pod koniec zeszłego stulecia powstała ucieleśniona sztuczna inteligencja (Embodied Artificial Inteligence, EAI). Miała rozwiązać problemy, które zostały świetnie podsumowane przez tzw. paradoks Moraveca. Pytał on w jaki sposób […]

Share Button

O Bogu po Auschwitz

  Adolphe Gesché, niedawno zmarły teolog belgijski, twierdzi, że zło jest czymś nieusprawiedliwialnym (mówiąc językiem Jeana Naberta), co powoduje, że podejście czysto filozoficzne staje się bezużyteczne lub, co gorsza, wzmacnia skandaliczność sytuacji zła. Nie znaczy to bynajmniej, że nie podlega ono w ogóle racjonalnej refleksji, lecz raczej: że na trudne pytanie o zło adekwatną odpowiedź […]

Share Button

Mniej znane dziedziny filozofii: filozofia pracy

  W swoim poprzednim wpisie, poświęconym mniej znanym dziedzinom filozofii, pisałem, że z pewnego punktu widzenia człowiek tym różni się od zwierząt, iż przekształca środowisko przy pomocy techniki. Jak na razie przekształcanie to nie odbywa się samoczynnie – aby dostosować świat do swoich potrzeb ludzie muszą wykonywać pracę. To właśnie prowadzi nas do kolejnej niezbyt […]

Share Button

Filozof na urlopie

  Dla wielu osób, zwłaszcza sceptycznie nastawionych do studiowania filozofii, tytuł tego wpisu może wydawać się wewnętrznie sprzeczny. Filozof nie może być na urlopie – powiedzą oni – bo absolwenci filozofii są bezrobotni. Uzasadnienie tej tezy jest fałszywe.   Filozof na rynku pracy Ekonomiści przekonują nas, że absolwenci filozofii na rynku pracy radzą sobie bardzo […]

Share Button

W pułapce antropocentryzmu

  Człowiek postrzega życie jako możliwe dzięki budującym je związkom węglowym. Taka forma życia jest postrzegana jako nierozerwalnie związana z istnieniem żywych organizmów w ich naturalnym, ziemskim środowisku. W każdym żyjącym systemie muszą przebiegać procesy biologiczne. To, co żywe, musi przetwarzać inną materię, która również jest zbudowana ze związków węgla. Człowiek musi zadać sobie wiele […]

Share Button

Bóg feministek?

  Po pierwszej lekturze tekstów teolożek feministycznych pomyślałam sobie: faktycznie, kobiety jakoś inaczej myślą, piszą też inaczej i w ogóle trudno pojąć, o co im może chodzić. Co to w ogóle ma znaczyć: „God, she is black” (Basil Moore), “If God is male, then the male is God” (Mary Daly)? A jednak było w tej […]

Share Button