Hilaria querens philosophiam

Co roku 1 czerwca, w Dzień Dziecka, przypomina mi się ten dialog. Nie pamiętam już, a propos której profesji był mi znany na samym początku. Dialog, o którym piszę, dotyczy tytułowej filozofii i zawodu filozofa. Przypominam go sobie co roku również dlatego, że niektórzy tego dnia wspominają męczennika i apologetę z II w. n.e., Św. […]

Share Button

Odległa i bliska… matematyka

Galileusz uważał, że matematyka jest alfabetem, za pomocą którego Bóg opisał wszechświat. Dla jednych to zdanie może wydawać się przerażające, dla innych śmieszne lub nonsensowne. Jednym słowem: ot, zwykła mrzonka szalonego naukowca. Jest jednak spora grupa ludzi, którzy myślą podobnie jak Galileusz. Są to głównie naukowcy, ale nie tylko. Badając, lub śledząc badania struktury wszechświata […]

Share Button

Czy filozofii można nauczyć?

Wielkie nadzieje pokładano przez wieki w filozofii, widząc w niej niezawodną nauczycielkę w wymagającej szkole życia. Dziś jednak nie brak krytycznych głosów dotyczących jej szczegółowych kwestii metodycznych, sensowności czy nawet możliwości i przydatności jej nauczania. Bo czy filozofii można w ogóle nauczać? Jaki jest sens i cel jej nauczania? Jak można wykazać postęp w nauce […]

Share Button

O tym, jak stałam się szczęśliwszym człowiekiem, czyli: Ludzie, studiujcie filozofię!

Myślę, że nadszedł czas na mały coming out. Uważam, że jest on moim moralnym obowiązkiem, bo być to, co mam do powiedzenia, uderzy w (od dawna milczące) humanistyczne struny czyjejś duszy i stanie się impulsem do wejścia na drogę, na którą ja wkroczyłam dwa lata temu i która uczyniła ze mnie inną, szczęśliwszą osobę. Mam […]

Share Button

Tales z Miletu i Albert Einstein czyli… woda z mózgu albo początek myślenia

Jeśli ktoś kiedykolwiek stanął w obliczu wyzwania, jakim jest poprowadzenie w sposób interesujący pierwszego wykładu z historii filozofii, ten wie o czym teraz jest mowa. Pisze też o tym w swojej książce Artur Przybysławski i trzeba się z nim zgodzić w zupełności. Ta gra jest naprawdę warta świeczki. Idzie nie tylko o utrzymanie pierwszej gorliwości […]

Share Button

Filozofia i technika wobec wyzwań XXI wieku. Dlaczego bez filozofii technika nie może się już poprawnie rozwijać?

Czy wyobrażamy sobie dziś życie bez komputerów? Nawet jeśli potrafimy to z trudem zrobić, to z pewnością bez komputerów nie można sobie wyobrazić tego blogu i tego wpisu. Komputery od ponad 70 lat nieustannie rewolucjonizują naszą rzeczywistość. Są wspaniałym przykładem współdziałania teorii (np. teoria obliczalności) i inżynierii. Stało się to możliwe dzięki ideom filozoficznym, które […]

Share Button

O filozoficznym (i nie tylko), metafizycznym i (a nawet) ontologicznym znaczeniu (czytania) interpunkcji

  Sam tytuł, pominąwszy jego dość irytującą wymowę i formę, zdaje się być naiwny, a  jednocześnie prowokacyjnie bezczelny. Bo niby jakie filozoficzne, a nawet metafizyczne znaczenie może posiadać niewinna interpunkcja? Jakiż to ontologiczny(!) ciężar może nieśmiało się wychylać zza niepozornie majaczącego w gąszczu liter, w ferworze pośpiesznej lektury ledwo co dostrzegalnego, interpunkcyjnego znaku przystankowego?  Otóż […]

Share Button

Czytanie i pisanie

  Gdy studiowałem filozofię na Uniwersytecie Jagiellońskim kilka razy słyszałem od różnych prowadzących zajęcia zastanawiającą uwagę, że na naszych studiach można się nauczyć tylko czytać i pisać. Bardzo spodobało mi się to powiedzenie i sam często je teraz powtarzam swoim studentom na Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II w Krakowie. Mam jednak wrażenie, że te proste […]

Share Button

Co to jest metafizyka?

  Pamiętam zdziwienie i rozbawienie moich kolegów (znamy się z liceum), gdy kilka lat temu powiedziałem im, że prowadzę ćwiczenia z metafizyki. Sformułowanie „ćwiczenia z metafizyki” dla kogoś niemającego kontaktu z filozofią akademicką może brzmieć ekscytująco i tajemniczo. Niesie być może niejasne konotacje z niewidzialnymi i nieuchwytnymi siłami, z praktykami mistycznymi, a nawet – magicznymi. […]

Share Button

Filozofia po trzydziestce

  Dzisiejsi trzydziestolatkowie zazwyczaj uważają, że głównym celem życia jest kontynuowanie tego, co wypracowali sobie w latach wcześniejszych. Osiągnęli pożądany przez siebie status społeczny – mają odpowiednie wykształcenie, pracę czy rodzinę. Ich zdaniem jedyna aktywność, jaka przystoi w tym wieku, to próba znalezienia równowagi pomiędzy rozwojem kariery i życiem prywatnym. Czy potrzebna jest im filozofia? […]

Share Button