Homer nasz egzystencjalny

  Zainspirowany jakiś czas temu celnym i dowcipnym spostrzeżeniem pewnej krakowskiej Zofii sięgnąłem po Homera. Nie po kreskówkowego Homera Simpsona i jego zabawną rodzinkę. Po prawdziwego Homera, aoidę i ojca greckiej kultury! A dokładniej rzecz biorąc po Odyseję. Lektura tego eposu w znakomitym i niezwykle kunsztownym tłumaczeniu Lucjana Siemieńskiego jest przygodą wartą poświęcenia jej wielu […]

Share Button

Stanisław Lem filozofem Boga? Rozmowa z prof. Jerzym Jarzębskim

Stanisław Lem o Bogu, religii, złu i sensie życia – zapis wideo mojej rozmowy z prof. Jerzym Jarzębskim, najwybitniejszym znawcą myśli i twórczości Lema. Był to ostatni punkt konferencji „Filozofia Boga i religii w twórczości Stanisława Lema”, która odbyła się 20 maja bieżącego roku w Auli Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie przy ul. […]

Share Button

Dlaczego pszczoły nie noszą zegarków?

  Teoria ewolucji Darwina spowodowała rewolucyjne zmiany w postrzeganiu czasu. Przede wszystkim przedłużona została historia i to w spektakularny sposób, ponieważ wstecz. Pojawiły się zupełnie nowe kategorie, takie jak czas filogenetyczny i ontogenetyczny. Mimo że wielu biologów starało się opisać różnicę między czasem historycznym a biologicznym, przyjmowali antropocentryczną perspektywę, odliczając czas minutami, latami i epokami. […]

Share Button

Twórczość Stanisława Lema jako przedmiot badań humanistów

  Parokrotnie zwracałem już na tym blogu uwagę na fakt, że Stanisław Lem — znany głównie jako światowej sławy pisarz science fiction — był równocześnie niezwykle ciekawym myślicielem i ma na swoim koncie, prócz utworów beletrystycznych, również eseje o charakterze filozoficznym (zob. Filozofia przypadku, Stanisław Lem filozofem religii). Chciałbym powrócić jeszcze do tego tematu, tym […]

Share Button

Jaka jest Twoja supermoc? Czyli co mogą filozofowie

  Dyskusja podczas konferencji „Filozofia w górach 2”, Kościelisko, dom Sante Clemente, 23 IV 2016. Podczas tegorocznej konferencji studentów i doktorantów Wydziału Filozoficznego UPJPII miałem przyjemność prowadzić dyskusję o „supermocach” filozofów. Zastanawialiśmy się wspólnie, co wyjątkowego filozofowie wnoszą do społeczeństwa. Dyskusja była gorąca i tak dynamiczna, że nie sposób odtworzyć jej przebiegu. Pozwolę sobie jedynie […]

Share Button

NVC. O pewnych pożytkach płynących z redukcjonizmu

  Nikt nas nie uczy być rodzicami. Czasami szukamy odpowiedzi trochę po omacku, czasami korzystamy z tego, co akurat dzieje się blisko nas. W ten sposób trafiliśmy z mężem na warsztaty Porozumienia bez Przemocy (Nonviolent Communication), początkowo próbując wykorzystać tę metodę w relacji z naszą córką, potem także w naszym małżeństwie. Bardziej lub mniej skutecznie, […]

Share Button

Dlaczego jest to, co jest?

  Autorem najsłynniejszego bodaj filozoficznego pytania, ukutego w przeciągu dziejów ludzkiego myślenia, jest G.W. Leibniz. Zapytał on: dlaczego istnieje raczej coś niż nic? Pytanie to można sfomułować w bardziej podstawowej formie. Brzmi ono następująco: dlaczego jest to, co jest? Z tak sformułowanym pytaniem, choć podanym nie wprost, szyderczo i przewrotnie, spotykamy się w dialogu Sofista […]

Share Button

Filozof jeździ komunikacją zbiorową

  Lubisz jeździć samochodem? A czy wiesz, że prawdziwe koszty Twojej przyjemności ponoszą również inni? Wybierając spacer, jazdę rowerem, dojazd samochodem lub komunikacją zbiorową, zawsze dokonujesz wyboru moralnego. Jak sprawić, żeby nasz „wybór środka transportu” był moralnie słuszny? Zapraszam do dyskusji.   Pomyśl, zanim przekręcisz kluczyk Panuje przekonanie, że komunikacją zbiorową podróżują osoby, które po […]

Share Button

Stanisław Lem filozofem religii

  W jednym z ostatnich wpisów zwróciłem uwagę na filozoficzną stronę twórczości Stanisława Lema. Zaprezentowałem tam znanego krakowskiego pisarza science fiction jako filozofa kultury. W żadnym razie nie zamyka to jednak tematu Lema-filozofa, z czym zgodzi się chyba każdy uważny czytelnik jego prozy.   Filozofia w dziełach Lema Filozofia przypadku, o której pisałem wcześniej, to […]

Share Button

Efektywny altruizm: filozofia zmienia świat

  Filozof niczego nie produkuje. Nawet książki filozoficzne, pokryte kurzem na półkach bibliotek, są właściwie wytworem przemysłu poligraficznego. Służą upowszechnianiu myśli filozoficznej, ale efektem pracy filozofów są tylko w znaczeniu pośrednim. Wynikiem działalności filozofa jest idea (myśl, pomysł, refleksja). Błyskotliwa idea, podana w odpowiednich okolicznościach, może zmienić świat, jaki znamy.   Od filozofii do praktyki […]

Share Button